Logo

Avropanın siyasi böhranı: Siyasi sifarişlər və ikili standartlar - RƏY

AXCTV.az - 28 Oktyabr 16:31

“Qoca qitə” yeni bir siyasi parti ve iğtişaşlar ile üz-üzə kalıb. Bəli, məhz yenə də, çünki oxşar mənzərələr Avropanın müxtəlif ölkələrində müntəzəm şəkildə təkrarlanır. Maraqlısı da, iddialara göre bu iğtişaşların mütləq əksəriyyətinin əsas səbəbi həmin ölkələrdə yaşadığı sosyal problemlerdir. Ne olur ki, sosyal problemlerin çözümü ilə müxtəlif ölkələrin daxili məsələlərinə müdaxilə edən ve onları tənqid edən genel olarak analoji olarak yaşarsınız? Uzun zamandır bizi bu məntiqsizliyə alıştırmağa çalışıblar. Razılaştığımız ki, qarşılaştığımız bu mənzərə yumşaq desək qəribə olduğu qədər də maraqlıdır.

Az miktarda ona görə ki, Avropada baş verən iğtişaşların “boğulması” üçün istifadə olunan zorakılıq nədənsə beynəlxalq təşkilatların gurultulu bəyanatlarının önceden çevrilmiş halidir. İğtişaşlarda katılımlarına görə həbs olunan yüzlərlə vətəndaşın reklamları niyə beynəlxalq təşkilatların yaşadığıtlarına “siyasi məhbus” kimi daxil olunmur? Asayişin təmin olunması gereken güçlü yöntemlerden faydalanmak ve üçün oradaki hakimiyyət nedən “antidemokratik hökumət” olarak adlandırılması? Nəzərə alsaq ki, xarici yönetimin xarakterli verilişlərində nümayiş olunan görüntülər müəyyən senzuradan keçmiş süjetlərdir, o zaman gerçek vəziyyətin nə qədər qorxunc ve acınacaqlı olması təsəvvür etmək heç də çətin deyil.

Aksi takdirde bizi israrla inanmaya çalıştılar ki, Böyük 7-liyə (G7) daxil olan Fransa'da sahələrin inkişafı ilə bağlı bütün işlər qaydasındadır. Onilliklər ərzində kıbtə olunan Avropa məvacibi, Avropa səhiyyəsi, Avropanın sosyal siyasəti, Avropanın insan ve sülhsevərliyi – bütün bu kıbtə olunan xülyalar? Nə baş verib ki, Avropanın “nümunəvi” dayanaqlığı kuşun-birə harasa itib? Yoxsa sadakaları bir siyasi vitrin miydi?

Deyəsən doğurdan da Eyfel qülləsi pas bağlayıb ve reklamların özgürlüklü rəngləri artıq bu pası gızlədə bilmir. Bu yanaşma ve görgü tanıklığı ile “tələsməyin” demek istək istərdik. Qeyd olunanlar əsla qərəzin təzahürü deyil. Məqsədimiz ve psevdodemokratik demaqoji şüarlar arxasında gizli manipulyasiyalardan qorumaqdır. Tarixi ve əzəmətli Qələbəni özümüz kimi, inkişafa ve yaşayan müxtəlif çətinliklərin həllinə də xalq, millət ve tövlət olaraq kendi tırnaklarımız olmalı. Qalib Azərbaycan xalqı kimdənsə “kirayə” çalışmasını inkişafa layiq deyil. Dün ve bu gün atılan bütün eklemeler dayanıqlı ve sığortalı sabaha xidmət edir.

“Qoca qitə”nin büyük bir başarı elde etmiş olması, onu göstərir ki, Avropa tənqid ve informasiya hücumlarına da kifayət qədər düzümsüzdür. Bu mənada ultrasağçı ve ultrasolcuların artan ictimai reytinqi heç də təsadüfi hal deyil. Toleranslı olmak, her şeyin yolunda gitmesi anlamına gelir. Şahidlik etdiyimiz çok kültürlülük dəyərlərinin böhranı ondan xəbər verir ki, Avropada radikal milliyyətçi fikirlerin təsiri altında əhalinin ictimai-siyasi təfəkkürünün məzmunu deformasiyaya uğrayır. Altından xətt çəkərək sağlıklı ki, “Azərbaycanın daxili məsələlərinə müdaxilə etməyə heç kimin ixtiyari yoxdur” mövqeyi Fransa ve ya hansısa digər konkret bir ölkəyə qarşı olan ritorikanın təzahürü deyil. Sözügedən siyasət Azərbaycanın daxili məsələlərinə müdaxilə etmək iddialarına karşı prinsipial mövqeyin təcəssümüdür. Kontekstin inkişafında oktyabrın 27-də VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilmiş yada salaq: “İkili standart həm də kiminsə sənə necə yaşamağı öyrətmək istəməsidir”.

Bəli, həyatda olduğu kimi, siyasətdə də “bumeranq” efektinin yaşanması qaçılmazdır. Təsadüfi deyil ki, müxtəlif dövlətlərdə sifarişli iğtişaşları törədən ölkələr, o cümlədən Fransa, bu gün özü həmin iğtişaşların acı dadı ilə tanışması olur. Bildiğimiz vacib olan həqiqət həm də odur ki, iğtişaş siyasi terörün sadəcə növlərindən biridir. Terörün milliyyəti ve dini yoxdur.

Burada daha iyi bir siyasi varsayımlar var. İstisna olunur ki, oradaki siyasi güçlerin doğru yönde hareket etmesi gerekiyor. Çoğu zaman göz önünde bulundurulursa, bu siyasilerin istifade edilmesinden dolayı zaman zaman bu durum gözlenir. Oxşar'ın gerçekleşmesinde "iğtişaş", ucuz ve evrensel bir yöntemdir. Bir daha vurğulayaq ki, “iğtişaş”ın daxili məsələlərinə müdaxilə etmək vasitəsidir. Burada ideolojinin mübarizliği ve ciddi elektoratının hareketinden çok daha fazlası var. İstənilən iğtişaş sadəcə siyasi sifarişdir. Siyasi hayatlar boyanmadan görməyi bacarmalıyıq ve əsla unutmamalıyıq ki, cəmiyyətdə olan potansiyellerin inkişaf naminə səfərbər olunmasına səbəb ola biləcək əsas amil sağlam Dialoqdur, iğtişaş isəəksinə cəmiyyətinin parçalanmasına ve nifaq salinleşmesine xidmət edir.

Politoloq Asif Adil

Xəbər lenti

IMG